Các Ngôn Ngữ Lập Trình Nên Học Dành Cho Người Mới Bắt Đầu

Các Ngôn Ngữ Lập Trình Nên Học Dành Cho Người Mới Bắt Đầu


Ngày 24 Tháng 3 Năm 2022

Trong bài viết hôm nay mình sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi “nên bắt đầu học lập trình từ đâu” và các ngôn ngữ lập trình nên học dành cho người mới bắt đầu.


Ngôn ngữ lập trình là gì?

Ngôn ngữ lập trình là một công cụ được sử dụng để viết các hướng dẫn cho máy tính làm theo các yêu cầu của bạn.Ngôn ngữ lập trình sẽ biên dịch ngôn ngữ của máy tính (hệ nhị phân) thành các đoạn mã mà con người có thể hiểu được. Bạn có thể hiểu khái quát là ngôn ngữ lập trình là một ngôn ngữ máy tính giúp bạn có thể dễ dàng giao tiếp với máy tính. Ngôn ngữ lập trình thường chủ yếu được sử dụng trong phát triển các ứng dụng máy tính, trang web và ứng dụng di động.

Ngôn ngữ lập trình

Nên Bắt Đầu Học Lập Trình Từ Đâu?

Đây có lẽ là một câu hỏi phổ biến dành cho các bạn mới bắt đầu học lập trình. Mình cũng đã từng trải qua giai đoạn như thế này khi bắt đầu định hướng học lập trình. Cảm giác mông lung khi không biết học ngôn ngữ này có thể xin việc được không, nó có nhiều framework hay cộng đồng hỗ trợ lớn không, có dễ học cho người mới bắt đầu hay không… Do đó trước khi định hướng học một ngôn ngữ lập trình nào đó thì bạn nên xét đến các tiêu chí sau đây:

  • Thị trường công việc cho ngôn ngữ lập trình bạn muốn học có đang thịnh hành ở Việt Nam hay không? Để biết được thì bạn chỉ cần vào các trang web tuyển dụng việc làm và nhập tên ngôn ngữ lập trình mình muốn học là sẽ có kết quả nha. Ví dụ mình nhập ngôn ngữ Javascript trên một trang tìm việc làm thì có trên hơn 400 công việc liên quan đến ngôn ngữ này. Ngôn ngữ lập trình
  • Mức độ dễ học: Vì chúng ta là những người mới bắt đầu thì việc chọn một ngôn ngữ lập trình dễ tiếp thu là một yếu tố quan trọng khi chọn ngôn ngữ lập trình. Vì nếu bạn chọn một ngôn ngữ quá khó khi mới bắt đầu thì sẽ khiến bạn cảm giác chán nản, thất cộng và dễ bỏ cuộc.
  • Loại dự án sản phẩm mà bạn muốn phát triển: Ví dụ như phát triển website thì HTML CSS là hai thứ mà bạn nên lựa chọn học đầu tiên để xây dựng giao diện website và sau đó học Javascript để tạo các chức năng hữu ích cho trang web. Nếu bạn muốn học về big data thì nên lựa chọn Java, Python, R, Scala, Clojure hay phát triển game thì chọn C# và C++.
  • Ngoài ra còn có một số tiêu chí để chọn ngôn ngữ lập trình như cộng đồng hỗ trợ có lớn hay không, khả năng bảo mật và mở rộng có được tối ưu không, mức lương và độ cạnh tranh của ngôn ngữ lập trình bạn chọn có cao không, thời gian học có lâu không, có các công cụ hay framework hỗ trợ không.

Ngoài ra mình muốn giới thiệu đến bạn trang roadmap.sh chuyên cung cấp các lộ trình học chi tiết cho từng vị trí lập trình khác nhau như frontend, backend, devOps, Android, React, Python… và hoàn toàn miễn phí.

roadmap.sh

Nguồn

Các Ngôn Ngữ Lập Trình Nên Học Dành Cho Người Mới Bắt Đầu

JavaScript

JavaScript

JavaScript là một ngôn ngữ lập trình được sử dụng chủ yếu trong phát triển website. Nó giúp bạn tạo các chức năng cho website để tăng mức độ tương tác của người dùng. Nó là thành phần cốt lõi của trình duyệt web hiện đại ngày nay và phù hợp với hầu hết các bạn mới bắt đầu. Có rất nhiều trang web phát triển dựa trên Javascript như eBay, Twitter, Spotify và Uber.

Ưu điểm:

  • Chạy ngay lập tức trong trình duyệt web.
  • Tài nguyên và cộng đồng hỗ trợ rộng lớn.
  • Ngôn ngữ bắt buộc khi phát triển website.
  • Ngôn ngữ tiền đề để học các ngôn ngữ lập trình phức tạp hơn.
  • Dễ dàng kết hợp với các ngôn ngữ lập trình khác.
  • Có khả năng phát triển frontend lẫn backend.
  • Được cập nhật thường xuyên với phiên bản mới nhất ES6 được phát hành năm 2017.

Nhược điểm:

  • Bạn phải cần kiểm tra các đoạn mã Javascript khi sử dụng cho nhiều trình duyệt khác nha.
  • Vì chủ yếu được thực thi phía client-side nên dễ dàng bị nhúng các đoạn mã ảnh hưởng đến bảo mật website.

Python

Python

Python là một ngôn ngữ lập trình thứ hai mà mình muốn giới thiệu đến bạn để bắt đầu sự nghiệp lập trình viên. Theo mình thấy nó là ngôn ngữ lập trình tốt nhất để học lập trình cho người mới bắt đầu với các cú pháp đơn giản, khá giống với tiếng Anh, không cần các ký tự phức tạp. Nó được sử dụng chủ yếu trong data science, machine learning, automated-testing, phát triển website… Nếu như bạn muốn học về các công nghệ hiện đại như AI thì python là ngôn ngữ lập trình bắt buộc bạn phải biết.
Các công ty lớn trên thế giới hiện nay cũng đang sử dụng Python rất nhiều như là YouTube, Instagram, Pinterest, SurveyMonkey, Spotify…

Ưu điểm:

  • Có khả năng xây dựng các dự án lớn, phức tạp.
  • Các cú pháp khá giống tiếng Anh giúp quá trình học Python đơn giản hơn. Ngoài ra khi xây dựng cùng một chức năng, với Python thì các đoạn mã sẽ phải viết ít hơn rất nhiều so với Java hay C++.
  • Có cộng đồng và thư viện hỗ trợ rộng lớn.
  • Dễ dàng viết và sử dụng object, class trong Python.
  • Quá trình debug đơn giản và nhanh chóng.
  • Write Once Run Anywhere (Viết một lần có thể chạy trên nhiều nền tảng khác nhau).
  • Miễn phí và mã nguồn mở.
  • Có thể viết và sử dụng chung với các ngôn ngữ khác như C hay C++.

Nhược điểm:

  • Quá trình thực thi mã khá chậm so với các ngôn ngữ lập trình khác do phương thức “executed line by line”.
  • Ít sử dụng cho việc phát triển client side hay phát triển ứng dụng điện thoại.
  • Database access của Python thì không cung cấp nhiều tính năng như JDBC(Java DataBase Connectivity) và ODBC(Open DataBase Connectivity).

Nguồn

C#

C#

C# là ngôn ngữ lập trình được phát triển bởi Microsoft. Nó là một trong những ngôn ngữ phổ biến được áp dụng cho các nền tảng khác nhau như iOS, Android, Windows, Linux hay xây dựng game và web application. Tuy nhiên C# sẽ được sử dụng nhiều nhất trong việc xây dựng các ứng dụng ở môi trường Windows. Cú pháp của C# thì khá giống với các ngôn ngữ lập trình Java và C++.

Ưu điểm:

  • Vì có cú pháp khá giống nhau nên khi bạn học xong C# thì có thể dễ dàng học các ngôn ngữ lập trình khác như C, C++ và Java.
  • Được tích hợp hoàn toàn với thư viện .NET.
  • Thời gian biên dịch và thực thi nhanh.
  • C # là ngôn ngữ hướng đối tượng thuần túy nên sẽ giúp bạn xây dựng các ứng dụng có thể bảo trì theo mô-đun và viết các đoạn mã có thể sử dụng lại ở bất kỳ đâu trong dự án.
  • Quá trình debug đơn giản và nhanh chóng.
  • Có cộng đồng hỗ trợ rộng lớn.
  • Microsoft cung cấp công cụ Visual Studio giúp các team khi phát triển dự án C# được dễ dàng và đơn giản hơn.
  • Hỗ trợ chức năng automatic garbage collection.

Nhược điểm:

  • Vì C# là một phần của .NET framework nên máy chủ chạy ứng dụng phải là Windows.

Nguồn

Java

Java

Với tính ổn định và các quy tắc nghiêm ngặt thì Java là ngôn ngữ lập trình được các công ty, doanh nghiệp lớn tin tưởng lựa chọn và sử dụng. Nó được xây dựng để "Viết một lần, chạy mọi nơi" giúp chương trình có thể chạy trên nhiều nền tảng khác nhau mà không cần thay đổi mã.

Khi học giỏi Java thi bạn có thể nhanh chóng tiếp thu bất kỳ ngôn ngữ nào khác bởi vì học Java đòi hỏi sự hiểu biết thấu đáo về các nguyên tắc cơ bản của phần mềm. So với Javascript hay Python thì Java sẽ có mức độ khó học cao hơn và người mới bắt đầu sẽ mất nhiều thời gian để có thể tạo và triển khai dự án đầu tiên.

Theo mình thấy thì thị trường làm việc hiện nay thì luôn khan hiếm các lập trình viên Java. Do đó nếu bạn học ngôn ngữ này thì sẽ dễ xin việc, độ cạnh tranh thấp và mức lương cũng cao hơn so với mặt bằng chung. Ngoài ra, Java còn được sử dụng để phát triển ứng dụng Android và iOS.

Ưu điểm:

  • Được nhiều doanh nghiệp sử dụng và có cộng đồng hỗ trợ rộng lớn.
  • Dễ dàng học các ngôn ngữ lập trình khác sau khi học xong Java.
  • Sử dụng mô hình OOP.
  • Hỗ trợ đa luồng.
  • Cung cấp nhiều API để phát triển ứng dụng.
  • Mức độ bảo mật và an toàn cao.
  • Microsoft cung cấp công cụ Visual Studio giúp các team khi phát triển dự án C# được dễ dàng và đơn giản hơn.
  • Hỗ trợ chức năng automatic garbage collection.
  • Có thể xây dựng các ứng dụng điện thoại.

Nhược điểm:

  • Java ngốn nhiều bộ nhớ và tốc độ chậm hơn so với C và C++.
  • Cú pháp khá phức tạp so với người mới bắt đầu.

Nguồn

Ruby

Ruby

Ruby là một ngôn ngữ lập trình có cú pháp khá giống với ngôn ngữ tiếng Anh ( như ngôn ngữ Python). Do đó sẽ rất phù hợp các bạn chưa có quá nhiều kinh nghiệm trong vực lập trình. Tuy nhiên để có thể làm việc và phát triển các dự án thực tế thì bạn cần phải học thêm Ruby on Rails nữa nha. Nó được nhiều công ty lớn sử dụng như Airbnb, Twitch, Github, Instacart và Shopify.

Ưu điểm:

  • Xây dựng các dự án nhanh chóng bằng sự hỗ trợ của Ruby on Rails.
  • Phát triển theo nguyên tắc DRY(Don’t Repeat Yourself).
  • Có cộng đồng hỗ trợ rộng lớn.
  • Cung cấp nhiều tiện ích và công cụ cho phát triển website.
  • Mức độ bảo mật cao.
  • Dễ viết và sử dụng.
  • Là một trong những ngôn ngữ được nhiều doanh nghiệp sử dụng.
  • Hỗ trợ chức năng automatic garbage collection.
  • Mã nguồn mở và hoàn toàn miễn phí sử dụng.

Nhược điểm:

  • Mức độ phổ biến không cao tuy nhiên mình thấy ở Việt Nam thì vẫn có nhiều công ty tuyển dụng lập trình viên Ruby nên bạn không cần phải quá lo lắng khi học ngôn ngữ này nha.
  • Ít khoá học dành cho Ruby.
  • Hiệu suất khá chậm so với các ngôn ngữ lập trình khác.

Nguồn

PHP

PHP

PHP là một ngôn ngữ lập trình chuyên về lĩnh vực phát triển website. Ở Việt Nam theo mình thấy ở các trang việc làm thì hầu như lúc nào cũng tuyển lập trình viên PHP. Dù mọi người thường nói nó là một ngôn ngữ phi chuẩn, lộn xộn… tuy nhiên theo mình cảm nhận thì PHP đã khắc phục từ từ các vấn đề này thông qua các bản cập nhật ví dụ như phiên bản PHP 5 thì đã hỗ trợ lập trình theo hướng đối tượng. Có nhiều phần mềm và trang web nổi tiếng được viết bằng PHP là Wordpress Etsy, Wikipedia, Facebook và Slack.

Ưu điểm:

  • Các ứng dụng PHP có thể chạy trên nhiều nền tảng khác nhau như Linux, Windows...
  • Mã nguồn mở và hoàn toàn miễn phí.
  • Dễ dàng phát triển đa dạng các loại web từ nhỏ, vừa, lớn và đặc biệt là các trang bán hàng.
  • Có diễn đàn và cộng đồng hỗ trợ đông đảo.
  • Là một trong những ngôn ngữ lập trình phổ biến dành cho người mới bắt đầu và thời gian học cũng không quá lâu.
  • Cung cấp database connection modules giúp dễ dàng thực hiện kết nối với cơ sở dữ liệu.
  • Có thể kết hợp với các ngôn ngữ lập trình khác.
  • PHP không phụ thuộc vào trình duyệt web mà nó dựa vào các máy chủ web để chạy các ứng dụng.
  • Quản lý code dễ dàng.

Nhược điểm:

  • Để đi làm thì ngoài việc học PHP thì bạn cũng cần phải học các framework phổ biến liên quan tới nó.
  • Vấn đề bảo mật chưa thực sự tốt.
  • Khó duy trì và mở rộng với các dự án lớn.
  • Ít công cụ gỡ lỗi so với các ngôn ngữ lập trình khác.

Nguồn

Sau đây mình sẽ đưa ra một số gợi ý dành cho bạn khi lựa chọn ngôn ngữ lập trình phù hợp nha.

  • Nếu bạn đang tìm kiếm thứ gì đó dễ dàng để bắt đầu thì nên chọn Python
  • Nếu bạn muốn có một nền tảng vững chắc để hiểu rõ các nguyên tắc chuyên sâu trong lập trình thì bạn nên chọn C, C++, C# hay Java.
  • Nếu bạn muốn tìm việc dễ dàng hay muốn tạo ứng dụng di động thì nên học Java
  • Nếu bạn muốn phát triển cả front-end và backend thì nên chọn Javascript
  • Nếu bạn muốn lập trình, phát triển web thì nên sử dụng Ruby và PHP.

Tự Học Lập Trình Như Thế Nào?

Hồi đó mình tự học lập trình bằng cách xem các video dạy lập trình miễn phí trên Youtube. Sau đó mình sẽ tìm các bài tập để thực hành. Sau khi học xong một ngôn ngữ lập trình nào đó thì mình sẽ thực hiện các dự án nhỏ. Việc này sẽ giúp bạn vừa có thể nâng cao kỹ năng giải quyết vấn đề cũng như sau này cũng có thêm vào CV để tạo ấn tượng với nhà tuyển dụng. Bạn có thể tham khảo các kênh Youtube dạy lập trình bên dưới nha.
24 Kênh Youtube Học Lập Trình Online Miễn Phí

Ngoài ra bạn cũng có thể đăng ký các khoá học online giúp chúng ta có thể bổ sung kiến thức, thời gian không gò bó (phù hợp với các bạn vừa làm vừa học) và học phí thường không quá cao. Hồi đó mình chủ yếu học trên hai nền tảng là UdemyUnica.

Nếu bạn muốn tham khảo các khoá học lập trình online tốt nhất dành cho lập trình viên truy cập đường dẫn bên dưới nhé.
Top 10 Khoá Học Lập Trình Web Online 2022

Nếu bạn muốn tham khảo các ngôn ngữ lập trình và frontend framework phổ biến hiện nay thì truy cập đường dẫn bên dưới nhé.
Top Các Ngôn Ngữ Lập Trình Phổ Biến

Nếu bạn muốn tham khảo các trang web học lập trình online thì truy cập đường dẫn bên dưới nhé.
Trang Web Học Lập Trình Online

Tổng kết:

Qua đây mình mong bài viết sẽ cung cấp thêm cho bạn những ngôn ngữ lập trình cho người mới bắt đầu và nếu có thắc mắc gì cứ gửi email mình sẽ phản hồi sớm nhất có thể. Rất mong bạn tiếp tục ủng hộ trang web để mình có thể viết nhiều bài hay hơn nữa nhé. Chúc bạn có một ngày vui vẻ!